متن زیر آخرین بخش مقاله ای تحت عنوان دوره ی لرستان است تمدن مفرغ لرستان در دنیا شناخته شده است و نام لرستان نامی است آشنا برای مجموعه داران و کلکسیونرهای غربی. این مقاله به شرح و بررسی تکنیک های مورد استفاده از طرف فلزکاران هنرمند لرستان برای ساخت ادوات مفرغین  پرداخته است.

[قسمتهای قبلی را بخوانید]

http://loor.ir/article.aspx?id=1041

دوره لرستان بخش سوم

 روش ساخت سلاح های برنزی شامل دو روش ریخته گری و چکش خواری بوده است.

ریخته گری:

روشی بوده است که برای ساختن شمشیر، خنجر، دشنه و همچنین قبضه ی سلاح ها به کار می رفته است. برای ساخت شمشیرها فلزکاران ابتدا نیازمند قالبی به شکل مورد نظر بودند که فلز مذاب در آن ریخته  شود. قالب ها عموماً از سنگ یا گِل رُس ساخته می شدند که فلز گداخته شده در آنها ریخته شده و بعد از سفت و خنک شدن قالب را می شکستند تا سلاح ریخته گری شده به دست آید؛ سپس برای صیقل دادن، سطح فلز سوهان کاری می شده است. هنرمندان لرستانی برای ریخته گری سه روش به کار می برده اند:

الف- روش قالب باز یا قالب یک کفه:

این روش ساده ترین و ابتدایی ترین روش ریخته گری بوده است که به آن روش قالب یک کفه ای هم می گویند، برای ساخت قالب های مورد استفاده در این روش گِل پخته شده و سنگ به کار می رفته است، از این روش برای ساخت خنجرها و شمشمیرهای قلمکاری شده استفاده می شده است.

ب- روش قالب بسته یا قالب دو کفه:

در این روش دو نیمه ی قالب به هم متصل می شده اند و یک قالب را می ساخته اند که یک یا چند کانال برای ریختن فلز مذاب وجود داشته است. این نوع قالب برای ساخت تبر، تیشه، سرنیزه و دیگر جنگ افزارهای حفره دار به کار می رفته است. برای ساختن حفره ای که محل قرار گرفتن دسته ی جنگ افزار بوده است یک قطعه ی جامد و گرد در قالب کار گذاشته می شده است؛ هنگامی که برنز مایع در قالب ریخته می شده در محل هسته ی جامد حفره ای به وجود می آمده که دسته ی ابزار در آن جا تعبیه می شده است. ابزارهایی چون تبر، تیشه، کلنگ و سرنیزه با این روش ساخته می شده اند چرا که عموماً این ابزارها نیاز به تزئین و قلمکاری نداشته اند. در انتهای کار قالب های دو کفه ی گِلی و سنگی برای به دست آمدن شکسته می شدند.

ادامه مطلب در نشریه لور

http://loor.ir/article.aspx?id=1135