آسمو سی کربلا خرَّه وِه سر زَه                تَش دِه گوش تشنه ئا ساز چَمَر زَه

شئر زرده کربلا غلطو وه خینه                  دسئاش منه وِه جا مشکش پتینه

ائ خدا مَنَه وه جا لش برارم                    سی سَر کُر علی موه بیارم

رَه دراز ؤ پر ده غار ؤ پا پتینم                     ساروو امونئ بئ حسئ نه بینم

چه حالی است در گِل در جلوی آتش ایستادن، پیر و جوان، زن و مرد، دارا و ندار، همه یک رنگ. و چه رنگی زیباتر از خاک، براستی که خاکی بودن ارزش است. هیچ کس این حقیقت را نمی تواند درک کند مگر کسی که در گِل بودنش تردید نداشته باشد: آن هنگام است که انسان بر بهشت دانستن گام برمی دارد.

 مگر نه اینست که انسان اولش گِل است و آخرش هم در گِل.

سرشتن خاک خرَّه ی عاشورای خرم آباد آدم را یاد سرشتن گل انسان بدستان حق تعالی می اندازد، با همان وسواس و دقت.

این شاعر بزرگوار از طایفه ی «ابوالوفا» از منطقه ی طرهان (کوهدشت) می باشد. «ابوالوفا» -در گویشهای لری و لکی «بلَه فا belafa »-  از بقاع متبرکه ی منطقه می باشد مردمان منطقه اعتقاد خاصی به ابوالوفا دارند چنانچه یکی از سوگندان رایج در منطقه «وه بله فا قسم» می باشد. وی ظاهراً از یاران «سلطان اسحق صاحب کرم» پیشوای شهیر «اهل حق» بوده است.

چنانچه از اشعار سید نوشاد پیداست وی معاصر با نادرشاه افشار می زیسته است. اشعاری که از او باقی مانده است منحصر به منظومه های «دارجنگه» و «هیچ و پیچ» به لکی و «بهمن و فرامرز» به فارسی می باشد.

منظومه دارجنگه از شاهکارهای لکی نوشاد است که حاوی تصویر سازیها، تشخیص و توصیفات فردوسی وار سیدنوشاد از میادین نبرد است و این اثر آکنده است از نام پهلوانان اساطیری ایران زمین که از طبع  شاعرانه ی قوی و  استعداد بالای نوشاد حکایت می کند.( این منظومه را بطور کامل اینجا بخوانید)

«دارجنگه» از اشعار مورد علاقه و رایج در بین مردم لرستان می باشد. این منظومه ی تمثیلی حاصل مجادله و گفتگوی شاعر و یک درخت کهنسال می باشد که روزگاری گذار شاعر بر زیر سایه سار آن می افتد و شاعر اثر زخمی عمیق حاصل از تیری را بر روی تنه درخت می بیند چنانچه شعاع خورشید از آن پیداست. از دیدن این زخم کاری اندوهی روح شاعر را فرا می گیرد

ادامه مقاله در نشریه لور

پيكر سيدجعفر شهيدي چهارشنبه تشييع مي‌شود

خاتمی درگذشت دکتر شهیدی را تسلیت گفت

حميديان: شهيدي جامع علم و اخلاق بود

كارنامه «سيدجعفر شهيدي» در يك نگاه

جاسبي: سيدجعفر شهيدي از مفاخر و نوادر ايران زمين بود

 زندگینامه سید جعفر شهیدی در وبلاگ تاریخ و ادبیات لرستان

محمود حكيمي: خدمات سيدجعفر شهيدي ماندگارند

جليل تجليل: جعفر شهيدي از محورهاي بزرگ فرهنگ ايراني و اسلامي است

حسن احمدي گيوي: جعفر شهيدي از نوادر روزگار ما بود

علي موسوي‌ گرمارودي:درگذشت جعفر شهيدي براي فرهنگ مصيبت است

مرگ آگاهي آخرين ملك الشعراي يك سبك هنر لرياتي

۱-نورمحمد نسلش را تنها گذاشت! .

۲-شيوه ي ارايه ي آواز هاي اجتماعي نورمحمد پاپي "روايي" بود

۳-متن شعر و فايلهاي تصويري و صوتي آخرين روايت شاعر و خواننده مردمي لر «نورمحمد پاپي»

در نشریه لور ادامه مطلب را بخوانید و برای ایرنا ایمیل اعتراض آمیز و صد البته محترمانه ارسال نمایید.

به نقل از نشریه لور :

مقدمه 

متن زیر برگردان فارسی یک مقاله در باب ساکنین باستانی لرستان است که از سایت موزه مردم جهان اقتباس شده است. این مقاله به شرح اقوام باستانی ساکن لرستان، جنگها و هنرهای آنان پرداخته است. از جمله اطلاعات مفیدی که در این مقاله دریافت می کنیم علل افول هنر درخشان فلزکاری لرستان همزمان با روی کار آمدن هخامنشیان است.

شایان ذکر است که درخشش نام لرستان در دنیا در سال 1928 میلادی به واسطه ی کشف ادوات مفرغین بی نظیری آغاز گشته که به ناگاه در بازارهای کشورهای اروپایی یافت شده است. اغلب این ادوات حاصل کاوشهای غیرمجاز در معبد «سرخ دم» در حوالی کوهدشت و به طبع آن در  سراسر لرستان بوده است.

تمدن ساکنین کهن لرستان با تاریخ گذاری این ابزارها چنان  درخشید که مفرغهای سراسر غرب ایران (کرمانشاه،کردستان، آذربایجان) در موزه های دنیا با نام تمدن مفرغ لرستان شناخته شده است. قسمتهای بعدی این مقاله را در روزهای آینده می آوریم.

مردم لرستان

    «درباب خاستگاه طوایف لرستان باید گفت طوایف زیادی در طول تاریخ در سرزمین لرستان ساکن بوده اند، ابتدا گوتی ها و لولوبی ها که مردمانی کوهستان نشین از نژاد آسیایی بودند و در هزاره ی سوم قبل از میلاد در لرستان می زیسته اند. متون اَکدی نیز به حضور کاسیت ها اشاره کرده اند آنان نیز از نژاد آسیایی بودند که از ابتدای هزاره ی دوم  ق.م  از میلاد در لرستان ساکن بوده اند، و در آغاز هزاره نخست  ق.م  اقوام دیگری نیز مطیع آنان شدند.

         آشوریها لشگرکشی های خود را به نواحی زاگرس در ابتدای قرن نهم ق.م آغاز کردند، کیمیری ها و سکاها نیز این ناحیه را در قرون هفتم و هشتم  ق.م مورد تاخت و تاز قرار دادند. این جریانات در جنوب دریاچه ی ارومیه به وقوع پیوستند.

          موج دیگر از حضور اقوام ایرانی را بعدها در این منطقه لرستان می بینیم. در بین آنها میتائی ها بودند که در حوالی ملایر و تپه ی «نوشیجان» ساکن شدند که یک دژ و چند بنای کنار آن در حدود سال 750-725  ق.م توسط آنان ساخته شده است. عمده ترین ویژگیهای این دوره مصنوعاتی است که تا قرن 12 ق.م تاریخ گذاری شده اند.

         در پایان قرن هشتم ق.م اقوام ایرانی سرزده از نواحی شمالی وارد لرستان شدند. این قبایل تمام منطقه را تحت تأثیر قرار دادند و در طول پنجاه سال بعد با قبایل بومی منطقه ادغام شدند. کاوش ها در معبد «سرخ دم» پیکرنگاری بر روی برخی از ادوات برنزی را نشان می دهد.

         مصنوعات این دوره نشان می دهند که مدت کوتاهی (725-700 ق.م) تمدن عیلام نیز بر مناطق جنوبی لرستان تأثیر گذار بوده است. به هر حال این دوره ی کوتاه از زمان لشگر کشی آشور و شکست عیلام در اواسط قرن بعد ادامه یافت و آنان از حملات بابلیان و مادها که بعدها به قدرت رسیدند شکست خوردند؛ این موقعیت یک خلأ قدرت در لرستان به وجود آورد که بعدها توسط ایرانیان که از جنوب و غرب به لرستان وارد شده بودند پُر شد.

         بعد از مادها و آمیختگی آنها با اقوام بومی پایتخت «همدان» تأسیس شد که منافع زیادی برای ایجاد وحدت قدرت پرکنده ی سیاسی ایرانیان داشت. و حکومت اشرافی و ثروتمند اقوام بومی لرستان بدین ترتیب اقتدار خود را از دست دادند. یعنی فلزکاران لرستان حامیان ثروتمند محلی و مواد اولیه شان را از دست دادند.

         و شاید این دلیل کمیابی مصنوعات مفرغی و آهنی در عصر هخامنشان باشد و شواهدی نیز وجود دارد که اثبات می کند سهم لرستان از اشیاء این دوره ناچیز است. بدین ترتیب صنعت فلزکاری لرستان متحمل یک بحران بزرگ در قرن هفتم  ق.م  شد که بعد از آن دیگر ترمیم نشد و پیامدش زوال و از بین رفتن استقلال و ابتکار این هنرمندان بود.»

اقتباس از سایت موزه مردم جهان «world museum of man»

ترجمه مهدی ویس کرمی

دیماه 86

همین مطلب را در نشریه لور بخوانید

چندی قبل «خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی» ایرنا در گزارشی غیر واقعی و غیرکارشناسی اصالت و هویت بخش بزرگی از مردمان لرستان را نادیده گرفت و آنها را ناشیانه فارس محلی خطاب کرد، بلکه پا را فراتر نهاده و در اظهار نظری ناشیانه عمر زبان لکی را 40 سال و حیات لکی و لری را 10 سال تخمین زد. در همبستگی با سایر همتباران لر این اقدام را محکوم نموده و از آن خبرگزاری می خواهیم آن گزارش قبیح را برداشته و با انتشار اصلاحیه رسما از مردم لرستان پوزش بخواهد خبرهای بیشتر را در نشریه لور بخوانید:

جناب کارشناس لری زنده است چون ما نفس می کشیم

علي زيودار: آقای عزیزی برای «ایرنا» اصلاحیه بفرستد

خبرگزاری ایرنا گزارش را اصلاح نماید!

سرزمینم، سرزمینم

کُت کُت انو نشینم

چی کویا با زخمی اما سر وه بالا

چی دنا افتاؤ بیر بَهر کُه وِه یارو

چی دنا بسپار وه خاطر شُر بارو

چی گرین طاقت بیار برف نسارو

چی کور بو وه پناه بچه میارو

سرزمینم، سرزمینم

چی بَلی با

کُت کُت انو نشینم

چُمت رَهوَن دِه شؤگار

 تَش و تژگا حونه یا ژار.......

سرزمینم دار صد جا بُرسه، هم مئ که وانو

باد دؤرو مئ زنش ده برزی آسو

لینک خبرهای تکمیلی نشریه لور

همچنین وبلاگ دانشجویان لرستانی مقیم تهران